Wojna z Iranem i kryzys gazowy: 3 scenariusze cen energii 2026
Jeszcze na początku 2026 roku prognozy rynkowe wyglądały niemal sielankowo. Międzynarodowa Agencja Energetyczna wesoło zapowiadała nadwyżkę podaży ropy, a nowe projekty LNG w USA i Katarze miały zasypać rynek tanim surowcem. Wysokie ceny CO2 połączone ze spadającym gazem spychały węgiel do narożnika.
Minęło parę miesięcy i z tych optymistycznych założeń nie zostało nic. Geopolityka po raz kolejny przypomniała, że analityczne prognozy na giełdach mają niezwykle krótką datę ważności.
Eskalacja konfliktu na Bliskim Wschodzie sprawiła, że kwestia wydobycia zeszła na drugi plan. Dziś rynek pyta o jedno: czy surowiec w ogóle fizycznie dotrze do odbiorcy? Przy zablokowaniu szlaku odpowiadającego za 20% światowych dostaw ropy i gazu, to decyzje polityczne dyktują warunki na europejskich giełdach.
Paraliż Cieśniny Ormuz drastycznie ciął eksport – w trzeciej dekadzie lipca 2026 tą trasą przepływa zaledwie parę statków komercyjnych dziennie (przed 28 lutego było ich 120). Katar, Bahrajn i Kuwejt ogłosiły stan siły wyższej na eksport LNG. Brak miejsca w magazynach wywołał konieczność wyłączenia części mocy skraplających. Fiasko rozmów o zawieszeniu broni i rozszerzenie walk o cieśninę Bab el-Mandeb sprawiają, że nadzieje na szybki powrót do normy przed zimą po prostu prysły.
Minęło parę miesięcy i z tych optymistycznych założeń nie zostało nic. Geopolityka po raz kolejny przypomniała, że analityczne prognozy na giełdach mają niezwykle krótką datę ważności.
Eskalacja konfliktu na Bliskim Wschodzie sprawiła, że kwestia wydobycia zeszła na drugi plan. Dziś rynek pyta o jedno: czy surowiec w ogóle fizycznie dotrze do odbiorcy? Przy zablokowaniu szlaku odpowiadającego za 20% światowych dostaw ropy i gazu, to decyzje polityczne dyktują warunki na europejskich giełdach.
Paraliż Cieśniny Ormuz drastycznie ciął eksport – w trzeciej dekadzie lipca 2026 tą trasą przepływa zaledwie parę statków komercyjnych dziennie (przed 28 lutego było ich 120). Katar, Bahrajn i Kuwejt ogłosiły stan siły wyższej na eksport LNG. Brak miejsca w magazynach wywołał konieczność wyłączenia części mocy skraplających. Fiasko rozmów o zawieszeniu broni i rozszerzenie walk o cieśninę Bab el-Mandeb sprawiają, że nadzieje na szybki powrót do normy przed zimą po prostu prysły.
Europejski rynek gazu w nowych realiach
Ograniczenie eksportu z Zatoki Perskiej podbiło ceny, ale rynek nie powtórzył paniki z 2022 roku. Skalę wzrostów ograniczyły lekcje odrobione z poprzedniego kryzysu: rozbudowa bazy dostawców, większe zdolności importowe terminali LNG oraz nowe projekty w USA i Kanadzie, które zastąpiły około 70% wolumenów utraconych w Zatoce Perskiej.
W pierwszej połowie 2026 roku amerykański eksport LNG wykręcił rekordowy wynik – był o 22,5% wyższy niż rok wcześniej. W tym samym czasie eksport z Kataru załamał się o ponad 60%.
Są jednak dwa istotne haczyki. Większość nowych projektów eksportowych już ruszyła, a kolejne inwestycje będą oddawane znacznie wolniej. Jeśli zakłócenia w Zatoce Perskiej potrwają do zimy, rezerwa podaży zdolna zastępować utracone LNG po prostu się wyczerpie.
Norwegia drugim filarem europejskiego rynku gazu
Po odcięciu dostaw z Rosji, to Norwegia wzięła na siebie ciężar bilansowania Europy. Jej zdolność do dalszego zwiększania wydobycia jest jednak mocno ograniczona. Co gorsza, letnio-jesienne prace serwisowe ścinają dostępność surowca dokładnie wtedy, gdy rynek powinien gromadzić zapasy na zimę.
Wykres 4. Eksport gazu z Norwegii do Europy (NORWAY exports to EUROPE continent)
Kurczący się margines bezpieczeństwa oznacza jedno: giełda będzie stale doliczać do cen podwyższoną premię za ryzyko – zwłaszcza jeśli remonty się przeciągną, a jesień okaże się chłodniejsza od średniej.
Europa odbudowuje zapasy gazu w trudniejszych warunkach niż rok temu
Wchodzimy w drugą połowę roku z niższym poziomem zapełnienia magazynów niż w latach 2023–2025. Przy uszczuplonym buforze każda drobna zmiana podaży lub popytu wywoła natychmiastowe, agresywne reakcje cenowe.
Odbudowie zapasów nie sprzyja też sama struktura cenowa. Niewielka różnica między cenami gazu „na jutro” (SPOT) a kontraktami na kolejny kwartał ogranicza marżę z magazynowania, przez co zatłaczanie gazu przestało się spinać ekonomicznie.
Odbudowie zapasów nie sprzyja też sama struktura cenowa. Niewielka różnica między cenami gazu „na jutro” (SPOT) a kontraktami na kolejny kwartał ogranicza marżę z magazynowania, przez co zatłaczanie gazu przestało się spinać ekonomicznie.
Na tym tle Polska wygląda relatywnie dobrze – nasze magazyny są zapełnione w około 80%. Przy pełnym stanie pokrywa to ok. 60 dni przeciętnego zużycia lub 30–40 dni w szczycie sezonu grzewczego. To ważny bufor bezpieczeństwa, ale nie oszukujmy się: krajowe zapasy nie uniezależnią nas od rynkowych szaleństw w reszcie Europy.
Europa ponownie konkuruje z Azją o dostawy LNG
Przed konfliktem 90% LNG z Zatoki Perskiej płynęło do Azji. Wycięcie tych dostaw zmusiło azjatyckich odbiorców do szukania alternatyw i podbijania stawek. W czerwcu 2026 azjatycki benchmark JKM utrzymywał się o około 4 USD/MMBtu wyżej niż europejski TTF.
Efekt? Udział Europy w amerykańskim eksporcie LNG spadł poniżej 50% po raz pierwszy od dwóch lat, bo niezakontraktowane statki po prostu popłynęły tam, gdzie zaoferowano więcej.
Efekt? Udział Europy w amerykańskim eksporcie LNG spadł poniżej 50% po raz pierwszy od dwóch lat, bo niezakontraktowane statki po prostu popłynęły tam, gdzie zaoferowano więcej.
Gaz pozostaje kluczowym paliwem europejskiej elektroenergetyki
W wielu krajach Europy – zwłaszcza we Włoszech, Niemczech i Hiszpanii – elektrownie gazowe ciągle bilansują cały system.
Każdy skok cen gazu błyskawicznie przekłada się na droższy prąd. Dynamiczny rozwój OZE ograniczył zużycie surowca, ale go nie wyeliminował. Jesienią i zimą, przy krótszym dniu i kapryśnym wietrze, rola gazu jako paliwa zastępczego gwałtownie rośnie.
Wykres 10. Struktura wytwarzania energii elektrycznej w Polsce
Trzy scenariusze przed sezonem grzewczym
Nadchodzące miesiące przyniosą wysoką zmienność. Wszystko sprowadza się do trzech możliwych wariantów:
- Scenariusz wzrostowy (Dalsza eskalacja): Dalsza blokada Ormuz, ataki na infrastrukturę lub opóźnienia remontów w Norwegii. W połączeniu z chłodną jesienią i niską generacją z wiatru, ceny energii i gazu biją wielomiesięczne rekordy.
- Scenariusz stabilizacji (Stan niepewności): Dostawy z USA i Norwegii płyną stabilnie, Katar powoli odbudowuje eksport, a magazyny są sukcesywnie napełniane. Ceny pozostają na podwyższonym poziomie z powodu premii za ryzyko, ale gwałtowne skoki zostają zahamowane.
- Scenariusz spadkowy (Uspokojenie): Trwały rozejm na Bliskim Wschodzie, odblokowanie Cieśniny Ormuz i powrót ładunków LNG. Wysoka podaż i łagodna jesień wyraźnie zdejmują presję cenową.
Co to oznacza dla odbiorców energii?
Przebieg zimy zależy od geopolityki, pogody i sprawności łańcuchów dostaw. Jedno jest pewne: stary model rynkowy przestał działać.
Kupowanie energii na podstawie zeszłorocznych wykresów TGE albo czekanie, aż sytuacja „samoistnie się uspokoi”, to dziś najdroższa możliwa strategia. Przewagę zyskują te firmy, które potrafią czytać sygnały rynkowe i przekładać je na konkretne decyzje zakupowe z wyprzedzeniem.
W Enerace usuwamy z tego procesu element zgadywania. Łączymy analizę rynków surowcowych z automatyzacją zakupów, dostarczając rozwiązania dopasowane do realiów Twojego zakładu.
Kupowanie energii na podstawie zeszłorocznych wykresów TGE albo czekanie, aż sytuacja „samoistnie się uspokoi”, to dziś najdroższa możliwa strategia. Przewagę zyskują te firmy, które potrafią czytać sygnały rynkowe i przekładać je na konkretne decyzje zakupowe z wyprzedzeniem.
W Enerace usuwamy z tego procesu element zgadywania. Łączymy analizę rynków surowcowych z automatyzacją zakupów, dostarczając rozwiązania dopasowane do realiów Twojego zakładu.
Co zyskujesz?
- Ochronę budżetu przed skokami cen: Dzielimy zakupy na transze i stosujemy automatyczne zlecenia z limitem ceny, chroniąc marżę przed geopolitycznymi zawirowaniami.
- Koniec z kupowaniem w szczycie paniki: Monitorujemy rynek 24/7 i wchodzimy w pozycję wyłącznie wtedy, gdy otwierają się realne okna cenowe.
- Przejrzystość dla Zarządu: Dostajesz konkretne wyliczenia, raporty i uzasadnienie ekonomiczne dla każdej podjętej decyzji.
Przestań zgadywać, ile zapłacisz za energię tej zimy
Porozmawiajmy o aktualnym portfelu i sprawdźmy, jak zabezpieczyć Twoje kontrakty na prąd i gaz przed nadchodzącym sezonem.
Skontaktuj się z ekspertem Enerace
Author: Wojciech Nowotnik, Consultant
